Landelijke regelingen

Er zijn landelijke regelingen die je kunnen helpen bij het volgen van onderwijs. Soms kun je via het UWV een vergoeding krijgen voor voorzieningen die je nodig hebt, zoals extra hulpmiddelen op school. Het is belangrijk om eerst contact op te nemen met het UWV voordat je zelf iets aanschaft, omdat ze met vaste leveranciers werken.

Regelingen op school

Als je studeert met een ondersteuningsbehoefte, zijn er op school verschillende aanpassingen mogelijk. Dit kan per school verschillen. Vraag naar de mogelijkheden en leg uit wat je nodig hebt. Bespreek dit met je studiebegeleider voor de juiste ondersteuning!

Bekijk hieronder de voorbeelden van aanpassingen en hulpmiddelen. Dit kan per school verschillen. Soms zijn er extra mogelijkheden. Daaronder vind je een overzicht van mogelijke hulpmiddelen voor specifieke ondersteuningsbehoeften, waarvan sommige gratis zijn.

Bekijk ook de andere voorzieningen, aanpassingen of regelingen die jou misschien kunnen helpen.

• Tips voor wat je zelf kan doen: als je een auditieve beperking hebt, is het belangrijk om je docenten, begeleiders en medestudenten te informeren. Vraag een medestudent om aantekeningen, informeer naar schriftelijke toetsen en zit vooraan in de klas. Neem lessen op met een voice recorder en verminder omgevingsgeluiden bij groepsopdrachten. Onderzoek hoe je beperking je stage beïnvloedt, zodat je een passende stageplek vindt.
• Opgenomen lessen: je kunt vragen of de docent de les wil opnemen. Later kun je de les terugkijken en bijvoorbeeld gebruikmaken van ondertiteling.  
• Visuele hulpmiddelen: docenten kunnen ook visueel materiaal zoals PowerPoint-presentaties, afbeeldingen of schema's gebruiken. Dit kost niks extra’s en kan de les voor jou duidelijker maken. Wijs docenten hierop.
• Het is mogelijk om live ondertiteling (alleen in ’t Engels) in te stellen voor video’s van Collegerama via de Google Chrome browser. Meer informatie: https://support.google.com/chrome/answer/10538231?hl=en
• Tolk: deze kan helpen bij het volgen van onderwijs: een gebarentolk helpt je door de gesproken taal om te zetten in gebarentaal. Een schrijftolk typt mee wat de docent zegt, zodat jij het kunt lezen op een scherm.  Via het UWV kun je tolkuren aanvragen voor (onder andere) onderwijssituaties. Als de tolkuren zijn aangevraagd en goedgekeurd, kun je een tolk regelen via Tolkcontact.
• Ondertiteling: van video's en ander lesmateriaal. Dit kan vaak gratis geregeld worden.
• Solo-apparatuur is een aanvullend hoorhulpmiddel voor als het spraakverstaan met hoortoestellen toch nog lastig is. Je ontvangt het geluid van een spreker of apparaat direct op jouw hoortoestellen.   
• Ringleiding: Hierdoor wordt het geluid rechtstreeks naar je hoortoestel gestuurd. Check bij je school of daar ook een ringleiding is ingebouwd.
• Scribit.pro Video Accessibility Plugin zorgt ervoor dat ondertiteling of audiodescriptie automatisch aanstaat als deze beschikbaar zijn. De gratis Video Accessibility Plugin kan eenvoudig op de computer worden geïnstalleerd.

• (Sprekende) rekenmachine: er zijn rekenmachines waarbij de ingevoerde bewerkingen zichtbaar blijven op het scherm. Er bestaat ook een sprekende rekenmachine, bijvoorbeeld Doublecheck of Kurzweil.
• (Eigen) laptop: een laptop met het juiste lettertype, grootte, kleuren en lay-out. Misschien kun je op jouw school ook een computer reserveren met vaste instellingen en software-aanpassingen.
• Rekenkaarten: bij het ER-examen mag je bij alle vragen de door CvTE vastgestelde rekenkaart(en) gebruiken, zoals de standaardkaart en aanvullende rekenkaart. De kaart helpt je als rekenhulp en uitwerkpapier. Na het examen wordt deze ingenomen en vernietigd. De standaardkaart mag je gebruiken als je een dyscalculieverklaring hebt en het gewone rekenexamen 2A, 2F of 3F maakt, of als je het ER-examen doet. De standaardkaarten 1, 2 en 3 hebben dezelfde informatie, maar zien er anders uit. Je kunt kiezen welke kaart voor jou het beste werkt. Meer informatie lees je hier.
• Protocol voor begeleiding: als je in het mbo moeite hebt met rekenen of dyscalculie hebt, krijg je extra ondersteuning. Er is een protocol dat scholen helpt jou beter te begeleiden. Dit geldt ook voor de rekentoets, met aangepaste hulp als dat nodig is. Op de website van ERWD lees je hierover meer.
• Training: misschien biedt je onderwijsinstelling een training aan in het gebruik van digitale aanpassingen of software. Vraag dit na bij je studentendecaan, studieadviseur of studieloopbaanbegeleider.

• Een hulphond kan je helpen bij dagelijkse taken op school, zoals dingen oprapen of deuren openen. Of je hulphond op school mag, hangt af van de regels van de school. Scholen moeten meestal aanpassingen doen voor studenten met een beperking, maar ze moeten ook rekening houden met andere studenten, zoals bij allergieën of angst voor honden. Laat de school op tijd weten dat je een hulphond hebt, zodat alles goed geregeld kan worden.
• Google Docs en Microsoft Word spraakherkenning: gratis tools binnen deze tekstverwerkingsprogramma's die tekst kunnen omzetten in spraak.
• Spraakherkenningssoftware: zoals Dragon NaturallySpeaking (betaald) en Google Docs Voice Typing (gratis) helpen bij het omzetten van spraak naar tekst, waardoor typen makkelijker wordt.
• Aangepaste muizen en toetsenborden: zoals ergonomische muizen of toetsenborden met grotere toetsen.  
• Eyegaze-technologie: waarmee je met een beperkte handfunctie een computer kunt bedienen met je ogen. Voorbeelden zijn Tobii Dynavox en EyeTech (beide betaald).
• Headmouse: maakt het mogelijk om de muiscursor te besturen met hoofdbewegingen.
• Sip-and-puff-systemen: registreren via je ademhaling bewegingen, waardoor je computers en andere apparaten kunt bedienen.
• Smartphone-accessoires: zoals telefoonhouders en speciale apps die de toegankelijkheid van smartphones kunnen vergroten.

• Teksteditor: gebruik een ‘kale’ teksteditor, zodat je niet afgeleid wordt. De functie ‘Overzicht’ in het menu ‘Beeld’ van Microsoft Office® Word kan je helpen om tekst voor een paper of scriptie te structureren.
• Mindmapping kan je helpen om informatie te structuren en samen te vatten. Softwarevoorbeelden zijn: bubble.us, Coggle en Mindmaster.
• Tekst-naar-spraaksoftware zoals Kurzweil, TextAid of Balabolka.
• (Sprekende) rekenmachine: er zijn rekenmachines waarbij de ingevoerde bewerkingen zichtbaar blijven op het scherm. Er bestaat ook een sprekende rekenmachine, bijvoorbeeld Doublecheck of Kurzweil.
• (Eigen) laptop: een laptop met het juiste lettertype, grootte, kleuren en lay-out. Misschien kun je op jouw school ook een computer reserveren met vaste instellingen en software-aanpassingen.
• Rekenkaarten: bij het ER-examen mag je bij alle vragen de door CvTE vastgestelde rekenkaart(en) gebruiken, zoals de standaardkaart en aanvullende rekenkaart. De kaart helpt je als rekenhulp en uitwerkpapier. Na het examen wordt deze ingenomen en vernietigd. De standaardkaart mag je gebruiken als je een dyscalculieverklaring hebt en het gewone rekenexamen 2A, 2F of 3F maakt, of als je het ER-examen doet. De standaardkaarten 1, 2 en 3 hebben dezelfde informatie, maar zien er anders uit. Je kunt kiezen welke kaart voor jou het beste werkt. Meer informatie lees je hier.
• Training: misschien biedt je onderwijsinstelling een training aan in het gebruik van digitale aanpassingen of software. Vraag dit na bij je studentendecaan, studieadviseur of studieloopbaanbegeleider.

• Protocol Dyslexie (ontwikkeld door Expertisecentrum Nederlands) geeft jou informatie over wat je rechten zijn voor begeleiding op school bij diagnose dyslexie.

   

• Spraak-naar-tekst software: hiermee kan gesproken taal automatisch worden omgezet naar geschreven tekst, zodat je makkelijker aantekeningen kunt maken of mondelinge opdrachten kunt verwerken.
• Schriftelijke ondersteuning: aangepaste lesmaterialen, zoals geschreven instructies of samenvattingen, kunnen helpen om de inhoud beter te begrijpen.
• Visuele hulpmiddelen: beelden, schema's of mindmaps kunnen helpen om informatie visueel te verwerken, wat het begrip van de lesstof kan verbeteren.
• Taaltrainingsapps: specifieke apps die helpen bij het oefenen van taalvaardigheden, zoals uitspraak, woordenschat en grammatica.
• Voorleessoftware: programma's die teksten hardop voorlezen, zodat je de informatie zowel visueel als auditief kunt verwerken.
• Extra tijd bij toetsen: studenten met TOS krijgen vaak extra tijd om opdrachten, tentamens of mondelinge examens af te ronden.
• Begeleiding en coaching: speciale begeleiding door een taalcoach of logopedist kan helpen bij het ontwikkelen van communicatieve vaardigheden.

Bespreek de mogelijkheden met je studiebegeleider of school, zodat je de juiste ondersteuning krijgt die voor jou werkt!

• Een hulphond kan je helpen bij dagelijkse taken op school, zoals dingen oprapen of deuren openen. Of je hulphond op school mag, hangt af van de regels van de school. Scholen moeten meestal aanpassingen doen voor studenten met een beperking, maar ze moeten ook rekening houden met andere studenten, zoals bij allergieën of angst voor honden. Laat de school op tijd weten dat je een hulphond hebt, zodat alles goed geregeld kan worden.
• SenseMath is een app van Visio die wiskundige functies hoorbaar maakt.
• Schermlezers: Programma’s zoals JAWS (gratis), NVDA (gratis), en Supernova (betaald) kunnen tekst uitspreken en vergroten. Ze kunnen ook een brailleleesregel aansturen. Digitale boeken van Dedicon kunnen worden omgezet naar Word-bestanden die leesbaar zijn voor schermlezers.
• OrCam is een minicamera die teksten kan lezen en helpt bij het vinden van de weg in gebouwen. Informeer bij het UWV naar vergoeding als ‘werkplekaanpassing’.
• Aangepaste boeken van Dedicon. Dedicon kan schoolboeken omzetten in veel verschillende leesvormen, bijvoorbeeld in braille. Zij maken ook  een Edu-tekstbestand van een boek, zodat je het met een schermlezer kunt lezen.
• VoiceOver en TalkBack zijn ingebouwde schermlezers voor respectievelijk Apple- en Android-apparaten. Ze bieden spraakgestuurde navigatie en voorlezen van tekst.
• Microsoft Narrator is een gratis schermlezer die standaard is inbegrepen in Windows-besturingssystemen.
• Seeing AI is een gratis app van Microsoft die tekst, objecten, en mensen kan beschrijven door gebruik te maken van de camera van je smartphone.
• Robotekst zet ontoegankelijke digitale bestanden om in toegankelijke informatie.
• Be My Eyes is een gratis app die mensen met een visuele beperking verbindt met ziende vrijwilligers voor visuele assistentie via een live videoverbinding.

Via de Hulpwijzer vind je organisaties die expertise hebben op jouw ondersteuningsbehoefte en ook hulpmiddelen. Bekijk de mogelijkheden!

Lees hier de tips die jou ook kunnen helpen voor meer studiesucces.

• Lees hier de ervaringsverhalen van anderen.
• Deel ook jouw ervaringsverhaal. Met jouw ervaringsverhaal kan je anderen, zoals onderwijsprofessionals en medestudenten een inkijkje geven over wat goed gaat en wat beter kan bij studeren met een ondersteuningsvraag. Een inspiratiebron met tips, tops en flops. Samen met jou zorgt ECIO voor een ervaringsverhaal met impact.